Gemeentelijk bomenplan

Bomen en planten op het openbaar domein maken een wezenlijk onderdeel uit van het leefmilieu, de landinrichting en de ruimtelijke ordening, en dienen het algemeen belang. Ze  leveren talrijke ecosysteemdiensten, verhogen de leefkwaliteit en dragen bij aan klimaatadaptatie, biodiversiteit en erfgoedwaarde. Toch kregen bomen in het verleden vaak een ondergeschikte rol en zijn volwassen, vitale exemplaren schaars. Pelt kiest er nu expliciet voor om bomen een structurele plaats te geven in haar publieke ruimte en beleidsvoering.

De directe aanleiding voor dit bomenplan is de nood aan een integraal kader voor het beheer, de aanplant en de bescherming van bomen. Versnipperde richtlijnen en beleid uit het verleden volstaan niet meer in het licht van actuele uitdagingen zoals klimaatverandering, verhardingsdruk, mobiliteit,…

Daarom zoeken we antwoorden op een aantal elementen waar we als dagelijks bestuur regelmatig mee worstelen:

1. Bestaande bomen behouden en veilig beheren.
2. Het bomenbestand uitbreiden met kwalitatieve, toekomstbestendige bomen.
3. Uniforme besluitvorming mogelijk maken bij overlast, veiligheid en werken.
4. Integrale afstemming verzekeren met mobiliteit, ruimtelijke ontwikkelingen, openbare werken,…

Het plan richt zich in de eerste plaats op publieke bomen op gemeentelijk domein: straten, pleinen, parken en bermen. Er wordt afstemming voorzien met andere overheidsinstanties (AWV, De Vlaamse Waterweg) voor bomen langs gewest­wegen en het Kanaal Bocholt-Herentals.

Privébomen vallen buiten de rechtstreekse scope, maar er is aandacht voor stimulansen, participatie en samenhang met particulier groen.

Het bomenbestand op openbaar domein in pelt bestaat uit meer dan 15.000 gedocumenteerde bomen met een diversiteit van 163 verschillende soorten en variëteiten. Daarvan vormen loofboomsoorten zoals eiken, winterlindes en andere het hoofdaandeel. De bomen omvatten de gemeentelijke bomen (op pleinen, straten,…), de bomen naast de gewestwegen en de bomen langs het Kanaal Bocholt-Herentals. Enkel de gemeentelijke bomen vallen onder gemeentelijk beheer.

Het bomenbestand van de gemeente Pelt bestaat voor de helft uit bomen van eerste orde (hoger dan 12m - 49%). De overige helft van het bomenbestand zijn vooral bomen van de tweede ( 6-12m – 32%) en derde (-6m – 19 %) grootteklasse.

Beheer en onderhoud zijn gericht op behoud van veiligheid, vitaliteit en ecosysteemdiensten. Groeiplaatsen worden gekoesterd en verbeterd bij herinrichtingen. Het bomenbeheerplan beschrijft het reguliere en terugkerend onderhoud. Het boombeheerplan heeft als doel om elke boom veilig te houden en een goed onderhoud te geven.

Om invulling te geven aan de 3-30-300-regel (die stelt dat iedereen 3 bomen zou moeten kunnen zien vanuit huis, dat de buurt een bladerdek van 30% zou moeten hebben en dat iedere bewoner binnen 300 meter een publieke groene ruimte zou moeten vinden), worden groene stapstenen gezocht in het verstedelijkt gebied van Pelt. Op die manier kunnen we werken aan de groeiplaatsverbetering en de kwaliteit van onze bomen verbeteren.

Tijdens de opmaakperiode werd het ontwerp van het bomenplan voorgelegd aan de GECORO, de landbouwraad en de Peltse tuinbouwbedrijven die actief zijn in het groen.