De gemeente Pelt start in samenwerking met het provinciebestuur, Watering De Dommelvallei en de waterdeskundige van Regionale Landschap Lage Kempen met de uitvoering van een opvallend en vernieuwend waterproject binnen Water+Land+Schap 2.0. In verschillende Peltse beken en grachten worden de komende maand zandzakken in jute geplaatst als kleine stuwen. Die vertragen de afvoer van regenwater, waardoor het kan infiltreren in de zandige ondergrond en zo de grondwatertafel helpen herstellen.
Het project kadert in de Blue Deal en werd eerder goedgekeurd door de Vlaamse Landmaatschappij. Na uitgebreid terreinwerk, overleg en inspraak van landbouwers werden 85 locaties in kaart gebracht, verspreid over het Peltse beekstelsel. Uiteindelijk haakte één landbouwer af, maar het project blijft met 84 locaties een ambitieus infiltratie-initiatief in de regio.
Lokaal water vasthouden als antwoord op droogte
Veel Peltse grachten en beken zijn in het verleden zo aangelegd dat ze zuiver regenwater zeer snel afvoeren naar de beekkernen. Door drempels te plaatsen krijgt het water de tijd om langzaam in de bodem te zakken, wat twee voordelen oplevert:
- minder wateroverlast stroomafwaarts bij piekbuien;
- meer infiltratie en dus een sterkere grondwatertafel in droge perioden.
“Wij moeten elke druppel water zoveel mogelijk lokaal vasthouden,” zegt Laura Olaerts, gedeputeerde van Natuur en voorzitter van de Limburgse Regionale Landschappen. “Dit project helpt ons om het watersysteem opnieuw robuuster te maken tegen droogte. Noord-Limburg heeft een zandbodem die water goed opneemt. Door water lokaal vast te houden en te laten infiltreren, versterken we onze grondwatervoorraad en maken we deze streek weerbaarder tegen droogte. Dat is goed voor de landbouw, de natuur en onze drinkwatervoorziening. Bovendien maakt het ons landschap weerbaarder tegen de gevolgen van klimaatverandering.”
Zandzakken met jute: duurzaam en eenvoudig te verwijderen
De drempels bestaan uit juten zakken gevuld met zand. Het jutte is een natuurlijk, afbreekbaar materiaal dat op termijn vanzelf verdwijnt. Als een drempel toch tot problemen zou leiden, kan ze makkelijk worden weggehaald.
De plaatsingen worden GPS-ingemeten. Zo blijft het overzicht behouden voor toekomstig onderhoud van de grachten.
Samenwerking met landbouwers
Het project kwam tot stand dankzij tientallen terreinbezoeken en gesprekken met landbouwers en aangelanden. Hun input bepaalde op welke plaatsen drempels mogelijk waren zonder hinder. Schepen van landbouw Liesbeth Fransen benadrukt dat deze aanpak een voorbeeld is van hoe duurzaam waterbeheer en landbouw perfect kunnen samenwerken. “De samenwerking met de landbouwers is belangrijk want economisch gezien voelen zij zeer sterk de uitdagingen van beperkte opbrengst door watertekorten, verdroging van weilanden en een onzekere toekomst voor de voedselproductie. Door baangrachten en waterlopen mee te nemen in het project, kan het watersysteem op een grotere schaal herstellen en de waterbuffer versterken. Het is deze integrale aanpak die nodig is om een antwoord te bieden aan langere periodes van droogte.”
